Nieuws : Smart viert haar 10e verjaardag

Geestelijk vader van Smart is Johan Tomforde. De toenmalige coördinator Future Traffic Systems bij Mercedes-Benz voorzag al in 1972 een noodzakelijke koersverandering om het bestaansrecht van de auto-industrie in de grote steden overeind te houden. De trend van steeds groter, zwaarder en krachtiger wordende auto’s zou de verkeersproblematiek in deze dichtbevolkte gebieden immers alleen maar doen toenemen.

Als antwoord op deze ontwikkeling bewandelde Tomforde exact de omgekeerde weg. Hij had een ultracompacte auto voor ogen die niet alleen zuinig en licht was, maar ook klein en praktisch. Binnen Mercedes-Benz bleek men een vooruitziende blik te hebben. Ondanks dat het milieu een veel minder hot thema was dan vandaag de dag, gingen binnen das Haus de lichten voor Tomforde op groen om zijn concept in de praktijk te brengen.

Veiligheid boven alles

Waarom het zo lang heeft geduurd totdat Mercedes de Smart op de markt heeft gebracht, heeft alles te maken met de hoge eisen die Mercedes aan haar producten stelt. Het merk ontwikkelde tussen 1972 en 1994 diverse prototypes, maar geen van deze concepten haalden het eindstadium. Het bleek niet eenvoudig om een auto van 2,5 meter lang aan dezelfde veiligheidsnormen te laten voldoen als de grotere modellen uit Stuttgart.

Californië als casus

Het merk met de ster wilde wel bezuinigen op formaat, maar niet op kwaliteit. In 1990 besloot Mercedes-Benz haar Mini daarom in Zuid Californië verder te ontwikkelen. De gedachte daarachter was simpel: om tot een echte stadsauto te komen moesten ontwerpers dagelijks de problematiek van een wereldstad ervaren. De grote steden in het milieubewuste Californië dienden daarbij als ideale leeromgeving.

Samenwerking met Swatch

Vanaf de start tot aan 1993 ontwikkelde Mercedes geheel zelfstandig diverse prototypes. Daarna stapte ook het Zwitserse horlogemerk Swatch in het project. De oprichter van Swatch, Jonas Hayek, zag eveneens een grote toekomst weggelegd voor kleine, schone, praktische én goedkope stadsauto’s. Toen hij op de hoogte werd gesteld van de plannen van Mercedes-Benz nam hij direct het initiatief tot een samenwerkingsverband.

De keuze van Mercedes-Benz om met een horlogefabrikant in zee te gaan, is logischer dan het lijkt. Swatch had ervaring met kostenbesparende productiemethoden. Daarnaast was het bezig met de ontwikkeling van elektrische aandrijving voor een stadsauto. De synergie die deze samenwerking zou opleveren, zou de realisering van de gedeelde visie alleen maar ten goede komen. Toch was de jointventure van relatief korte duur. In 1997 zou Mercedes Swatch alweer uitkopen.

Elektriciteit of toch brandstof

Essentiële meningsverschillen bleken niet verenigbaar. Waar Swatch net als bij haar horloges de nadruk legde op een kleurrijk design tegen lage kosten, wilde Mercedes geen enkele concessie doen ten aanzien van de veiligheid. Verder zweerden de Zwitsers bij een elektrische aandrijflijn. De Duitsers zagen daar toen echter geen heil in. Accu’s waren in die tijd zwaar en hadden een kleinere actieradius dan conventionele verbrandingsmotoren - iets waar het merk anno 2008 anders is gaan denken.

Geboorte nabij

Mercedes besloot dan ook definitief af te zien van elektrische aandrijving. Vanaf 1995 gaat het hard. Het ontwerp krijgt zijn definitieve goedkeuring en het merk Smart is geboren. Twee jaar later wordt de Smart city-coupe aan het grote publiek getoond op de autotentoonstelling van Frankfurt. De auto wordt met grote belangstelling onthaald. Niet eerder produceerde een topmerk als Mercedes een auto van slechts 2,5 meter lang, 1,51 meter breed en 1,52 hoog; een moderne en zuinige tweezitter, naar wens ook als cabrio!

Met de introductie van de city-coupe was niet alleen een nieuw segment aangeboord. Ook op het gebied van veiligheid zette de compacte tweezitter een nieuwe standaard neer. Het paradepaardje van Smart, de Tridion-veiligheidskooi, komt dan ook standaard als hét stylingskenmerk in het design naar voren. Smart is een benchmark geworden en heeft vele andere merken geïnspireerd, ook in China…

Praktisch en sportief uitstapje

Jaren na de komst van de city-coupé – later onder de naam fortwo - waagde het merk zich met de forfour in de ring, een vierzitter gebaseerd op de Mitsubishi Colt. Ook op het sportieve vlak wist Smart zich enkele jaren te begeven, naast imagebuilder crossblade, met de roadster/roadster-coupé. Een compacte, lage sportwagen met een kleine maar krachtige turbomotor. Helaas zonder voldoende succes. Een collectors item!

Toekomstbeeld

Mercedes heeft met Smart in 37 landen en een miljoen geproduceerde exemplaren lef en visie getoond, zeker nu “groen” hotter is dan ooit. Met de nieuwe generatie fortwo, voorzien van een innovatief start-stop systeem mhd, die in de nabije toekomst ook met elektrische aandrijving leverbaar wordt is de kleine telg klaar voor de opkomende markten in Azië, het toenemende milieubesef in de VS. Ook de introductie van het merk in China volgend jaar ziet er rooskleurig uit. Smart mag zijn naam dan ook met volle trots dragen!